Ludens Quaerens

Thuis in de christelijke intellectuele traditie

Collegereeks 'Denken en geloven'

Denken en geloven

Zes stralende lichtpunten te midden van de drukte van het dagelijks leven. Zes avonden met een groep mensen die denken en geloven en daar graag in willen groeien. Zes kansen om een mooi christelijk boek te doorgronden. Zes keer genieten van het plezier van het zoeken naar antwoorden op de grote vragen van het leven.

Van september t/m december biedt Ludens Quaerens twee collegereeksen aan. Zes avonden verspreid over de maanden, van 19:30 tot 22:00 in Utrecht. Een fijne en leergierige sfeer. Een enthousiaste en ervaren docent.

Groep A
Mee in de verbeelding van C.S. Lewis

Wanneer: vrijdag 18/9, vrijdag 2/10, donderdag 22/10, vrijdag 13/11, donderdag 26/11 en donderdag 17/12, telkens van 19:30 tot 22:00
Locatie: Utrecht (de exacte locatie wordt binnenkort bekend)
Wat gaan we lezen en bespreken? C.S. Lewis, The Great Divorce We lezen op een tempo van zo’n 25 à 30 pagina’s per week, 1 à 2 uur dus.
Kosten: € 85,-

Uiterlijk aanmelden op 1 september 2020 Aanmelden kan hieronder

Zodra je je aanmeldt krijg je een schema met welke passages uit het boek we op elk van de 6 avonden bespreken. Het boek is makkelijk te verkrijgen via internet.

Groep B
Diepzinnige bespiegelingen met Ratzinger

Met deze groep gaan we een behoorlijk moeilijke tekst lezen. De meeste andere deelnemers hebben ook al een paar jaar ervaring met het lezen van zulke boeken. Goed om te weten voordat je je voor deze groep aanmeldt.

Wanneer: 4/9, 25/9, 16/10, 6/11, 20/11 en 11/12, allemaal vrijdagen, telkens van 19:30 tot 22:00
Locatie: Utrecht (de exacte locatie wordt binnenkort bekend)
Wat gaan we lezen en bespreken? Jospeh Ratzinger (Paus Benedictus XVI), Beginselen van Katholieke Theologie: bouwstenen voor een fundamentele theologie. We lezen op een tempo van zo’n 25 à 30 pagina’s per week, 1 à 2 uur dus.
Kosten: € 85,-

Uiterlijk aanmelden op 25 augustus 2020 Aanmelden kan hieronder

Zodra je je aanmeldt krijg je de tekst toegestuurd en een schema met welke passages uit het boek we op elk van de 6 avonden bespreken. Het boek is niet vertaald naar het Nederlands, wel naar het Engels en het is oorspronkelijk in het Duits geschreven. Bij de besprekingen zullen we gebruikmaken van de Engelse vertaling. Helaas is het boek moeilijk te krijgen, vooral de vertaling. Maar niet gevreesd, want de deelnemers krijgen de passages die we gaan bespreken toegestuurd.

Voor wie?

Het begint ermee dat je zin hebt om aan het denken gezet te worden over de grote vragen over mens, God en wereld. Daarnaast wil je je bij het nadenken over die vragen laten helpen door het boek dat we samen gaan lezen, dat al vele mensen heeft geholpen, en door de docent, die zelf gelovig en praktiserend katholiek is. Het maakt niet uit of je zelf gelovig bent of niet, of twijfelt, of wat dan ook. Het maakt ook niet uit hoe oud je bent of wat je achtergrond is. Het maximale aantal deelnemers is 14.

Docent?

De lessen worden gegeven door Niko Schonebaum MA, oprichter en docent van Ludens Quaerens.
Hij heeft vijf jaar klassieke talen gedoceerd in het middelbaar onderwijs, hij was gastdocent in filosofie en retorica aan de Erasmus Universiteit en in rechtsfilosofie aan de Universiteit Leiden, en hij is docent literatuur en filosofie van Stichting Landmerk.
Zijn studenten merken op: Het meest opvallend aan zijn stijl van lesgeven is dat hij echt geniet van het nadenken over de vragen die in de les centraal staan.

Aanmelden?

Je kunt je aanmelden door op deze knop te drukken of door een e-mail te sturen naar info@ludensquaerens.nl. Vermeld daarin je naam, je contactgegevens en voor welke groep je je aanmeldt (Lewis of Ratzinger). We zouden het ook leuk vinden als je in een paar zinnen opschrijft waarom je graag wilt meedoen aan de studiegroep.

Uiterlijke datum van aanmelding:
Voor Ratzinger: 25 augustus 2020
Voor Lewis: 1 september 2020

Aanmelden

Meedenken met
Thomas van Aquino

Nadenken over het christelijk geloof. Wat geloven we eigenlijk, en waarom, en hoe werkt het? Die vragen boeien je, je denkt er wel eens over na, misschien lees je er soms over, als het opkomt heb je er goede gesprekken over met vrienden of vriendinnen, maar je kan ook niet zeggen dat je echt diep in die vragen bent doorgedrongen, zo diep als je zou willen. Deze zomerschool is precies daarvoor bedoeld. Een levendige groep deelnemers, een mooie omgeving, een bevlogen docent, een van de grootste theologen uit de christelijke traditie, samengekomen om een week lang met toewijding en plezier na te denken over de grote vragen over de mens, over God en over de wereld om ons heen.

Een indruk van afgelopen jaar


Waar en wanneer?

Een week in juni of juli van 2021. Waarschijnlijk is het net als vorig jaar in het gastenhuis van het Heiligdom OLV ter Nood te Heiloo, Noord-Holland

Voor wie?

Het begint ermee dat je zin hebt om aan het denken gezet te worden over de grote vragen over mens, God en wereld. Daarnaast wil je je bij het nadenken over die vragen laten helpen door Thomas van Aquino, een van de grootste figuren uit de christelijke intellectuele traditie, en door de docent, die zelf gelovig en praktiserend katholiek is. Het maakt niet uit of je zelf gelovig bent of niet, of twijfelt, of wat dan ook. Het maakt ook niet uit hoe oud je bent of wat je achtergrond is. Het maximale aantal deelnemers is 14.

Docent?

De lessen worden gegeven door Niko Schonebaum MA, oprichter en docent van Ludens Quaerens.
Hij heeft vijf jaar klassieke talen gedoceerd in het middelbaar onderwijs, hij was gastdocent in filosofie en retorica aan de Erasmus Universiteit en in rechtsfilosofie aan de Universiteit Leiden, en hij is docent literatuur en filosofie van Stichting Landmerk.
Zijn studenten merken op: Het meest opvallend aan zijn stijl van lesgeven is dat hij echt geniet van het nadenken over de vragen die in de les centraal staan.

Wat gaan we doen?

De ochtenden zullen gevuld zijn met colleges over het denken van Thomas van Aquino: hoe pakte hij de grote vragen aan en wat kunnen we daarvan leren? De invulling van de middagen en avonden is gevarieerd:
  • Verschillende interessante gastsprekers
  • Een excursie naar de duinen
  • Een inspirerende film die aansluit bij de lessen
  • Vrije tijd om te sporten, verder te filosoferen, uit te rusten
Voor degenen die dat willen zal er elke dag gelegenheid zijn om te bidden en de Heilige Mis bij te wonen. Op het terrein van het heiligdom waar we verblijven zijn meerdere mooie en rustgevende kapellen.

Voorbereiding

De docent zal een paar weken van tevoren een korte tekst sturen en een aantal vragen waar je alvast over na kunt denken.

Kosten?

De bijdrage van de deelnemers moet nog worden vastgesteld. Het is inclusief overnachting, drie maaltijden per dag en lesmateriaal. Ludens Quaerens zoekt fondsen om beurzen te kunnen uitreiken aan deelnemers voor wie de eigen bijdrage een reële belemmering is. Dus als je graag wilt meedoen, maar de bijdrage is een reële belemmering, dan kun je dat aangeven bij je aanmelding. Ludens Quaerens heeft geen winstoogmerk en wordt gedragen door vrijwilligers.

Aanmelden?

Het is nog niet mogelijk je aan te melden voor de zomerschool. wel kun je een e-mail sturen om aan te geven dat je interesse hebt.

Over Ludens Quaerens

Wat is Ludens Quaerens?

Ludens Quaerens is een instituut voor intellectuele ontwikkeling in een katholieke geest.

Vanwaar die naam?

Allereerst de uitspraak: Luudens Kweerens. Dat is Latijn voor ‘Spelend’ ‘Zoekend/Vragend’. De naam wil uitdrukken wat de essentie is van het onderwijs van LQ: Samen vreugde beleven aan het zoeken naar antwoorden op de grote vragen.
De naam is ook niet zonder reden in het Latijn. Het Latijn is bij uitstek de taal van de christelijke intellectuele traditie, het is de taal van Augustinus en van Thomas. De Latijnse naam drukt uit dat we leerling en schakel willen zijn van die traditie. Daarnaast is het Latijn voor bijna allemaal een vreemde, lastige, mysterieuze taal. Het is een taal waar je pas in thuis raakt als je er moeite voor doet. Ook dat drukt iets belangrijks uit: voor de meeste van ons is de christelijke intellectuele traditie onbekend en onvertrouwd terrein. Om er thuis te raken kost moeite.

Wat is het doel of de missie?

De missie van Ludens Quaerens is om mensen te helpen bij de vorming en ontwikkeling van hun intellect in een katholieke geest. Anders gezegd: om mensen te helpen hun verstand zo te vormen dat het de ontmoeting met en de liefde voor Christus niet in de weg zit maar juist bevordert. Anders gezegd: om mensen te helpen thuis te geraken in de christelijke intellectuele traditie.

Leg eens uit?

Het christelijke geloof is een redelijk geloof. God is niet onredelijk, Jezus Christus is niet onredelijk. Dat geldt ook voor de mens: hij is een redelijk wezen, heeft een rede, ook wel verstand, intellect of denkvermogen genoemd. Dat intellect kan allerlei vormen aannemen waardoor het meer of minder geschikt is voor verschillende intellectuele werkzaamheden. Het intellect van een wiskundige is gevormd om soepel en accuraat om te gaan met wiskundige problemen, maar kan misschien weinig met een diepzinnige roman.
De vorm en ontwikkeling van het intellect heeft invloed op de mate waarin iemand in staat is om Christus te ontmoeten en van Hem te houden. Bijvoorbeeld, als je verstand zo gevormd is dat het de mogelijkheid dat iemand uit de doden verrijst resoluut afwijst, dan zal het voor jou moeilijker zijn om Christus te ontmoeten. Bijvoorbeeld, als jouw verstand zo gevormd is dat het reeds vermoedt dat er meer is in de werkelijkheid dan dode atomen, dan kun jij makkelijker inzien wat de christelijke traditie leert over de rol van de liefde in het leven van de mens.

Is het doel om catechese te geven?

Het doel is niet om catechese te geven, hoewel er zeker overlap is tussen het doel van Ludens Quaerens en het doel van de catechese. Wat is het verschil? Het doel van de catechese is om de inhoud van het geloof over te dragen aan de catechumenen. Het doel van Ludens Quaerens is om mensen te helpen het intellect te vormen in een katholieke geest. De vorm van het intellect is meer dan de som van de gedachten en overtuigingen die het heeft, zoals de heilige John Henry Newman goed uitlegt in zijn Idea of a University.
Er waren eens twee wiskundeleraren. De één had als taak om zijn klas de stof voor het eindexamen bij te brengen. Hij gebruikte één boek, waarin slechts die stof stond en waarin oefenopgaven stonden die zo veel mogelijk leken op de echte examenopgaven. De ander had als taak om zijn klas vertrouwd te maken met het wiskundige denken. Hij gebruikte verschillende boeken, en ook niet elk jaar hetzelfde boek. Hij koos boeken uit van grote wiskundigen, voorbeelden van wiskundig denken. Hij trachtte de vreugde van de wiskunde door te geven aan zijn leerlingen. Dat moest ook wel, want zijn lessen waren niet gericht op een duidelijk einddoel zoals een examen is, dus als het niet uit vreugde en nieuwsgierigheid was zou er geen drijfveer over blijven. En welke leerlingen scoorden uiteindelijk het best op hun examens? Degenen die van beide docenten les hadden gehad.

Is het doel om de theologie vooruit te helpen?

Het doel is niet om de theologie vooruit te helpen. Wat is het verschil? De theologie is een wetenschap in de klassieke zin van het woord. Wetenschappen bestaan niet op zichzelf, maar in mensen of gemeenschappen van mensen. Vooruitgang van een wetenschap betekent uitbreiding van wetenschappelijke kennis over het onderwerp van de wetenschap. Uitbreiding niet in de zin dat meer mensen hetzelfde weten, maar dat er in totaal meer wordt geweten over het onderwerp. Vooruitgang van de wetenschap kijkt dus slechts naar mensen in de zin dat mensen de noodzakelijke dragers zijn van wetenschap. Ludens Quaerens heeft niet als doel de theologie vooruit te helpen, maar om mensen vooruit te helpen, namelijk in de zin die hierboven wordt beschreven.
Er waren eens twee ingenieurs die beide bruggen ontwierpen. De één omdat hij zo gefascineerd was door de civiele techniek en graag wilde dat de mensheid daar meer kennis over zou vergaren, de ander omdat hij het zijn medemens gunde om over bergen en dalen te kunnen lopen of rijden.

Hoe verhoudt zich deze missie tot de volheid van het christelijke leven?

De missie van Ludens Quaerens is niet om mensen te helpen in alle aspecten van het christelijk leven, maar slechts in één bescheiden hoewel belangrijk aspect: de vorming van het verstand. Het is belangrijk om op te merken dat het instituut dus uit zichzelf reeds erkent dat het voor mensen niet voldoende is om zich slechts toe te leggen op de vorming van het verstand.

Voor wie? Wie zijn de ‘mensen’ die in de missie genoemd worden?

In beginsel wil Ludens Quaerens iedereen helpen die bereid en in staat is zijn verstand te laten vormen door dit instituut en op de wijze van dit instituut. Normaal gesproken zullen dit drie soorten mensen zijn: scholieren, studenten en mensen die hun studententijd al achter zich hebben liggen maar nog een sterk verlangen hebben om hun verstand te vormen.
Het is mogelijk dat de doelgroep ook verdeeld zal worden op basis van vertrouwdheid met de christelijke intellectuele traditie, zodat er bijvoorbeeld cursussen komen voor mensen die voor het eerst kennis maken met die traditie en cursussen voor mensen die er al meer in thuis zijn.

Wat is de rol van het gebed, de sacramenten, de vriendschap, de sfeer, etc. in het onderwijs van Ludens Quaerens?

Ludens Quaerens is een instituut voor de intellectuele vorming in een katholieke geest. Aan het begin en het eind van lessen wordt er een gebed uitgesproken, waarbij deelnemers zich kunnen aansluiten of niet. Als er een studiereis wordt georganiseerd dan wordt ervoor gezorgd dat er gelegenheid is om de Heilige Mis bij te wonen. Er wordt altijd getracht een sfeer van vriendschap en vertrouwen te creëren. Deze zaken behoren wellicht niet tot het eigenlijke afgebakende doel van het instituut, maar behoren wel bij de vanzelfsprekende en essentiële ingrediënten van alles wat een katholieke geest ademt.
Er was eens een zeilschool die als doel had om mensen te leren zeilen. Tijdens zeilkampen kregen de deelnemers drie keer per dag te eten en probeerden de instructeurs altijd vrolijk te zijn.

Is Ludens Quaerens een christelijk instituut?

Ja, in bijna elke zin van het woord. Nee, in de zin dat het instituut niet alleen voor christenen is, maar ook voor niet-christenen die zich door het instituut willen laten helpen bij hun intellectuele ontwikkeling.

Is het katholiek of algemeen christelijk?

Het is een katholiek instituut in de zin dat het de leer en het leergezag van de katholieke kerk ten volle aanvaardt en in de zin zoals in de missie beschreven: om mensen te helpen bij de vorming en ontwikkeling van hun intellect in een katholieke geest.
Het is een algemeen christelijk instituut in de zin zoals in de missie beschreven: om mensen te helpen hun verstand zo te vormen dat het de ontmoeting met en de liefde voor Christus niet in de weg zit maar juist bevordert.
Het is ook een algemeen christelijk instituut in de zin dat de docenten zonder uitzondering christenen zijn, maar niet noodzakelijkerwijs katholiek, ook al zijn het natuurlijk allemaal docenten die willen lesgeven voor een instituut dat de leer en het leergezag van de katholieke kerk ten volle aanvaardt.
Het is ook een algemeen christelijk instituut in de zin dat het zich in het onderwijs niet noodzakelijk zal beperken tot het bespreken of behandelen van teksten die ontstaan zijn binnen de katholieke kerk. Het criterium voor het selecteren van te behandelen teksten is altijd eerst de mate waarin een tekst behulpzaam kan zijn bij het nastreven van het eigen doel van dit instituut.
Ludens Quaerens is geen initiatief van de hiërarchie van de Katholieke Kerk.

Wie zijn de bijzondere voorsprekers in de hemel van Ludens Quaerens?

Onze-Lieve-Vrouw Zetel van de Wijsheid, de heilige Paulus, de heilige Johannes apostel, de heilige Augustinus, de heilige Thomas van Aquino, de andere heilige kerkleraren en de heilige John Henry Newman.

Welke teksten vormen in het bijzonder een bron van inspiratie?

De werken van Thomas van Aquino, vooral zijn Summa Theologica, waarin het wordt voorgedaan.
De werken van John Henry Newman, vooral zijn ‘the idea of a university’, waarin het wordt uitgelegd.
De werken van Joseph Ratzinger, vooral zijn Regensburger rede, waarin een fundament wordt aangewezen.

Hoe is Ludens Quaerens ontstaan?

LQ is opgericht door een vijftal mensen: Niko Schonebaum, Pauline Buirma, Jan-Willem van Ittersum, Maurits Potappel en Gerben Schonebaum.
Het is organisch gegroeid uit een levendige studiekring genaamd Belezen naar Rome. Die kring begon met een handvol mensen die zich samen wilden verdiepen in de christelijke intellectuele traditie. Toen Ludens Quaerens eruit voortvloeide was de studiekring uitgegroeid tot een groep van twintig mensen die elke drie weken een avond bij elkaar kwamen en elk jaar een week samen op studiereis gingen.
Het is bovendien ingegeven door de vele aansporingen vanuit gezaghebbende figuren in de christelijke intellectuele wereld zoals paus Benedictus XVI en bisschop Robert Barron. Zij benadrukken vaak dat het belangrijk is dat de christenen zich inzetten voor een hereniging van het geloof en de rede.